Nghệ thuật đan tre độc đáo của Nhật Bản

0
184

Khi Nhật Bản mở cửa với thế giới vào giữa thế kỷ 19, các tàu buôn phương Tây đã nhanh chóng trở về nhà với những tác phẩm nghệ thuật kỳ lạ từ một quốc gia từng khép kín với bên ngoài.

Các phòng trưng bày tư nhân và các cửa hàng nội thất ở London và Paris tràn ngập các bản in khắc gỗ, thư pháp và gốm sứ Nhật Bản. Nhưng một loại hình nghệ thuật truyền thống của đất nước mặt trời mọc lại ít người quan tâm đến là những chiếc giỏ tre đan. Vào thời điểm đó, nghề đan bằng tre vẫn được dùng rất nhiều với các sản phẩm như đồ dùng nhà bếp, rổ và hộp. Dù đòi hỏi hàng chục năm tập luyện mới thành thạo và trải qua nhiều thế kỷ nhưng nghề thủ công đan tre lại không được xem là một phong cách nghệ thuật.

Các nghệ sĩ thậm chí không ký tên vào các tác phẩm sau khi thực hiện vì họ sợ một cái tên từ Nhật Bản sẽ làm hỏng giá trị của tác phẩm.

Nhu cầu ngày càng tăng

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, phương Tây ngày càng phát triển loại hình nghệ thuật độc đáo này với các sản phẩm được bán với giá hàng chục nghìn đô la. Cuộc triển lãm hiện tại của Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan với tên gọi “Nghệ thuật tre đan Nhật Bản” chỉ là ví dụ mới nhất về mức độ quan tâm của thế giới đối với sản phẩm tre thủ công Nhật Bản.

Giỏ tre đan có năm sản xuất 1918
“Vortex” (2017) của tác giả Yamaguchi Ryuun
“Floating Wheels” (2017) của Honda Syoryu

Mạnh mẽ, nhẹ và linh hoạt, tre là vật liệu đầy thách thức để sáng tạo. Việc sản xuất tác phẩm từ tre còn phụ thuộc vào quá trình thu hoạch, chế biến, nhuộm màu và uốn nắn tạo hình sản phẩm.

Nghệ sĩ Nhật Bản Fujitsuka Shosei đang thực hiện chiếc giỏ tre trong studio của mình

Một nghệ thuật có nguy cơ thất truyền

Giỏ đựng trái cây (2012)

Tuy nhiên, nghề thiết kế sản phẩm tre vẫn là bị xem nhẹ ở Nhật Bản. Hiện đất nước này chỉ có khoảng 50 nghệ nhân đan tre chuyên nghiệp có thể thực hiện các tác phẩm nghệ thuật.  Và trong số đó, chỉ có 2 bậc thầy được vinh danh là “Bảo vật quốc gia sống” – được chính phủ công nhận là những nhân vật giúp bảo tồn truyền thống cổ xưa của Nhật Bản. Một trong số họ, Noboru Fujinuma, lo sợ rằng nghệ thuật này đang bị lãng quên. Ông cho biết: “Nghệ thuật tre Nhật Bản hiện đang đi đến giới hạn. Không có nhiều nghệ sĩ trẻ đi lên bằng sự sáng tạo và gu thẩm mỹ riêng mình mà và có xu hướng tập trung vào việc trở thành những người thợ thủ công tạo ra sản phẩm từ bản vẽ thiết kế của người khác mà nhưng không thể tự mình sáng tạo các tác phẩm nghệ thuật cá nhân đặc sắc như ngày xưa”.

Tác phẩm “Dream” (2005) của Noboru Fujinuma

Fujinuma cho rằng rằng tác phẩm của ông đang được đánh giá cao ở thị trường nước ngoài hơn là ở Nhật Bản. Nhưng ông hy vọng rằng sự quan tâm của nước ngoài có thể giúp củng cố vị thế và sự nổi tiếng của nghệ thuật đan tre ở quê nhà. Đối với bậc thầy này, không có vật liệu nào có thể thay thế được tre. “Mỗi thanh tre đều khác nhau. Hiểu được từng tác phẩm và những gì sẽ tạo ra từ vật liệu này – đó chính là nét quyến rũ của nghệ thuật đan tre”, Fujinuma nói.

 

Advertisement

Ý kiến của bạn